De experimentele documentaire Restless Stones is doortrokken van een smeulende intensiteit: beklemmend, meeslepend, onophoudelijk zoekend en bewust fragmentarisch. In oktober 2015 riepen de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) en opstandige Koerdische jongeren de autonomie uit in belangrijke steden van Noord-Koerdistan. Dit werd beantwoord met brute militaire repressie door het Turkse leger, wat leidde tot maanden van dodelijke stedelijke oorlogsvoering. Tien jaar later, na de historische beslissing van de PKK om de wapens neer te leggen, grijpt Ellen Vermeulen terug op enkele minuten ruwe, handheld footage die zij in 2015 met haar telefoon filmde, midden in het conflict. Deze beelden worden verweven met opnames van lokale bewoners en jonge Koerdische rebellen. Door de iconografie van het conflict te ontleden – straatrellen, begrafenisstoeten, portretten van oorlogsmartelaren – confronteert Restless Stones ons met moeilijke vragen: Hoe komen jonge mannen en vrouwen ertoe het martelaarschap te zien als een aantrekkelijke keuze? Hoe blijft geweld doorwerken in mensenlevens, zelfs vele jaren later? Beelden worden telkens opnieuw onderzocht, vertraagd afgespeeld en er wordt ingezoomd tot alleen nog pixels overblijven, in een even urgente als ontmoedigende poging om antwoorden te vinden.
"In oktober 2015 keerde ik voor de tweede keer terug naar Bakur. De situatie was er nog gespannener en gevaarlijker dan bij mijn vorige bezoek. Voor ik weer naar huis vertrok, stuurde ik enkele video’s en foto’s van mijn telefoon door als bewijs. Daarna verwijderde ik ze meteen. Ik bleef met een vaag gevoel van schaamte zitten omdat ik die voorzorgsmaatregelen had genomen. Het beeldmateriaal was veiliggesteld, maar ondertussen bleef de harde realiteit zich opdringen. Achteraf voelde het alsof ik me halsoverkop naar de plek van een ramp had begeven, met het idee dat ik er een verhaal over kon vertellen. Het zou echter nog jaren duren voor ik een manier vond om over die periode te spreken."
Ellen Vermeulen
"Mijn behoefte om te kijken, steeds dichterbij te komen en de afstand te overbruggen, leidde uiteindelijk tot het oplossen van het beeld. Door steeds verder in te zoomen, werden de pixels zelf zichtbaar. Ze tonen niet langer details, maar vlakken. Ze leggen het moment bloot waarop het beeld zegt: tot hier en niet verder. De pixel is de steen waaruit het digitale beeld is opgebouwd: een klein, ondeelbaar fragment waarin het geheel niet langer herkenbaar is. Wanneer je tot de uiterste grens inzoomt, vormen de pixels een raster van grijze vlakken. Maar elk stilistisch middel brengt ook risico’s met zich mee."
Ellen Vermeulen
